Gomphrena kweken uit zaad: bolamarant zaaien, verzorgen en drogen

Sommige droogbloemen vragen wat overredingskracht. Gomphrena, ook wel bolamarant genoemd, niet. Geef hem een warme start, een zonnige plek en verder weinig, en van midzomer tot de eerste vorst maakt hij aan de lopende band ronde, papierachtige bloemhoofdjes die er in januari in een vaas precies zo uitzien als in augustus aan de plant. Wil je met één makkelijke eenjarige beginnen aan het drogen van bloemen, dan is dit hem.

Deze gids gaat over het kweken van Gomphrena globosa uit zaad: wanneer je zaait, hoe je het pluizige zaad aan het kiemen krijgt, uitplanten, verzorging in de zomer en het simpele trucje om de bloemhoofdjes zo te drogen dat ze hun kleur houden. Meer droogbloemen vind je in ons overzicht van de beste bloemen om te drogen.

• Zaaien binnen in maart–april bij 20–24 °C; kiemt in 10–14 dagen
• Uitplanten na de laatste vorst, 25 cm uit elkaar, in de volle zon
• Bloei juli tot de eerste vorst; zo'n 35 cm hoog
• Drogen snijden als de bloemhoofdjes helemaal gekleurd zijn; 2–3 weken ophangen

Wat is gomphrena?

Gomphrena of bolamarant is een vorstgevoelige eenjarige uit Midden-Amerika, gekweekt om zijn klaverachtige bloemhoofdjes in paars, magenta, roze, wit en oranjerood. Wat op een bloem lijkt, bestaat vooral uit schutbladen: stijve, papierachtige schubjes die hun vorm en kleur nog lang na het snijden houden. Daarom droogt gomphrena beter dan bijna alles in de tuin, en daarom is hij al generaties lang een vaste waarde in de droogbloemenbedden van cottagetuinen.

De planten zijn compact en bossig, dus ze passen voor in de border, in een verhoogde bak of een grote pot, en net zo goed in een pluktuin. Het mengsel van onze Gomphrena globosa wordt zo'n 35 cm hoog, met kleuren die gedroogd prachtig bij elkaar passen.

Wanneer zaai je gomphrena?

Gomphrena heeft warmte en een lang seizoen nodig, dus in het grootste deel van het Verenigd Koninkrijk en Noord-Europa zaai je hem binnen. Zaai van begin maart tot half april voor planten die vanaf juli bloeien. In mei zaaien kan nog steeds, maar dan begint de bloei later en is de oogst om te drogen korter. In warme streken met lange zomers kun je direct buiten zaaien zodra de grond blijvend warmer is dan 18 °C.

1. Laat het zaad een nacht weken Het zaad zit in een wollig jasje dat water afstoot. Een paar uur in lauw water maakt het zacht en zorgt voor een snellere, gelijkmatigere kieming.
2. Zaai in vochtige zaaigrond Leg de zaden 2 cm uit elkaar in een zaaibak of zaai er twee per cel, en dek ze af met een dun laagje zaaigrond of vermiculiet. Gomphrena kiemt het best in het donker, dus laat het zaad niet bovenop liggen.
3. Houd het warm: 20–24 °C Een verwarmde kweekbak of een warme plek binnen is ideaal. De zaailingen verschijnen na 10–14 dagen; zet ze in fel licht zodra ze boven de grond komen.
4. Verspenen en toppen Verpot ze naar potjes van 7–9 cm als ze twee echte blaadjes hebben. Knijp bij een hoogte van zo'n 10 cm de top eruit, dan krijg je bossigere planten met meer bloeistelen.
5. Afharden en uitplanten na de vorst Zet ze een week of twee overdag buiten en plant ze dan eind mei of begin juni uit, op 25 cm afstand. Onze gids over afharden laat zien hoe je dat aanpakt.

Verder kweken: zon, goede afwatering en weinig gedoe

Bolamarant houdt van warmte en verdraagt droogte zodra hij goed is aangeslagen, en is daardoor een van de minst veeleisende eenjarigen in een droge zomer. Plant hem op de zonnigste plek die je hebt, in lichte, goed doorlatende grond. Zware, natte grond en schaduw geven lange, slappe planten met weinig bloemen. Geef de eerste maand water in droge periodes en daarna alleen als de grond een paar centimeter diep droog is.

Bemesten is zelden nodig. Rijke grond en stikstofrijke mest jagen de bladgroei aan ten koste van de bloemen, dus sla de mest over, tenzij je grond erg schraal is. In potten is vanaf juli om de drie weken wat vloeibare voeding genoeg.

De bloemhoofdjes snijden en drogen

Door regelmatig te snijden blijven de planten nieuwe stelen maken, dus wees niet zuinig. Bloemhoofdjes die je te jong snijdt, als ze nog klein en aan de basis bleek zijn, krimpen bij het drogen vaak. Gedroogde gomphrena houdt uit direct zonlicht een jaar of langer zijn kleur, en de bloemhoofdjes met korte steeltjes kun je prima met draad verwerken in een krans van droogbloemen.

Veelgemaakte fouten

• Te koud zaaien. Onder zo'n 18 °C kiemt het zaad traag en onregelmatig. Warmte is verreweg de belangrijkste factor.
• Het zaad niet afdekken. Anders dan veel kleine zaden kiemt gomphrena liever in het donker.
• Te vroeg uitplanten. Eén koude nacht in mei zet de groei wekenlang stil. Wacht tot de vorst voorbij is en de nachten zacht blijven.
• Te veel water en voeding. Slappe, bladrijke planten bloeien minder en vallen om.
• Drogen bij daglicht. Zon laat de schutbladen snel verbleken. Laat ze drogen en zet ze neer op een plek zonder direct licht.

Veelgestelde vragen

Is gomphrena eenjarig of een vaste plant?
In het Verenigd Koninkrijk en Noord-Europa kweek je hem als vorstgevoelige eenjarige: hij overleeft geen vorst, dus je zaait hem elk voorjaar opnieuw.

Hoe lang duurt het voordat gomphrena uit zaad bloeit?
Ongeveer 12–14 weken. Wat je in maart zaait, begint meestal begin tot half juli te bloeien.

Kun je gomphrena in potten kweken?
Ja. Door zijn compacte groeiwijze is hij geschikt voor potten en bakken. Gebruik goed doorlatende potgrond, een zonnige plek en een pot van minstens 20 cm per plant.

Houden bijen van bolamarant?
Ja. Bijen en vlinders bezoeken de kleine, echte bloempjes die tussen de schutbladen opengaan, dus hij verdient ook een plek in een bijvriendelijk bed.

Gomphrena is de bloem waarmee mensen verslingerd raken aan bloemen drogen: één zakje, één zonnig bed en een winter vol kleur. Zoek hem op bij Gomphrena globosa, bekijk alle immortellen en zaad voor snijbloemen, neem een kijkje in de complete zadenwinkel, of ontdek de rest van onze kweekgidsen.